Ιούλιος ο Αλωνάρης

ThreshingGioldasisCapture

Δημήτρης Γιολδάσης – Το Αλώνισμα

Ιούλιος: ο ζεστότερος μήνας του καλοκαιριού. Γι’ αυτό και λέγεται η καρδιά του καλοκαιριού αλλιώς «μεσοκαλόκαιρο». Ο ήλιος λάμπει ψηλά στον ουρανό, ο αέρας φυσάει ανεπαίσθητα και η ζέστη, ατέλειωτη… καθώς η θάλασσα προσκαλεί στη δροσερή της αγκαλιά. Καλό καλοκαίρι λοιπόν!

july2CaptureΟ Ιούλιος, ο έβδομος μήνας του χρόνου, ήταν ο πέμπτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου γι’ αυτό και ονομαζόταν QUINTILIS. Παρέμεινε με αυτό το όνομα ακόμα και όταν έγινε ο έβδομος μήνας. Αργότερα το 44 π.Χ. ο Μάρκος Αντώνιος, μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα ονόμασε τον μήνα αυτόν Ιούλιο προς τιμήν του νεκρού αυτοκράτορα. Εδώ πρέπει να πούμε ότι ο Ιούλιος Καίσαρας μεταρρύθμισε και καθιέρωσε το 46 π.Χ. σε όλη τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, το Ιουλιανό ημερολόγιο, που διατηρήθηκε στην Ελλάδα μέχρι τον Μάρτιο του 1923 που αντικαταστάθηκε από το Γρηγοριανό.

Στην αρχαία Αθήνα η σπουδαιότερη γιορτή αυτό τον μήνα που λεγόταν Σκιροφοριών, ήταν τα Αρρηφόρια. Βασικό ρόλο στις τελετές έπαιζαν μικρά κορίτσια 7-11 χρονών, από τις καλύτερες οικογένειες των Αθηνών, οι αρρηφόροι. Τη νύχτα της μυστικής τελετής δύο αρρηφόροι έπαιρναν από την ιέρεια της Αθηνάς τα ιερά αντικείμενα σκεπασμένα ώστε να μην βλέπουν τι είναι αυτά, κατέβαιναν από την Ακρόπολη μέσω μιας μυστικής σκάλας που υπάρχει ακόμα και σήμερα, πήγαιναν στη βόρεια πλευρά του ιερού βράχου και έμπαιναν στο ιερό της Αφροδίτης εν Κήποις. Παρέδιδαν τα κρυφά ιερά και παραλάμβαναν άλλα, που ήταν κι αυτά σκεπασμένα, τα οποία παρέδιδαν στην ιέρεια της Αθηνάς. Υποθέτουμε ότι επρόκειτο για μια γονιμική ιεροπραξία αφού η παράδοση των αντικειμένων γινόταν στο ναό της Αφροδίτης.

Άλλες γιορτές αυτό το μήνα ήταν τα Δισσωτήρια προς τιμήν του Διός Σωτήρος, τα Εκατόμβια προς τιμήν του Απόλλωνος όπου θυσιάζονταν «εκατόμβες» ζώων, τα Ηράκλεια, προς τιμήν του Ηρακλή και τα Κρόνια, προς τιμήν του Κρόνου και της Ρέας.

julyCaptureΠολλές είναι οι ονομασίες που έχει δώσει ο λαός μας σε αυτόν τον μήνα που το καλοκαίρι βρίσκεται στη μέση, είναι «μεσοκαλόκαιρο» δηλαδή, γι’ αυτό λέγεται και Δευτερογιούλης ή Δευτερόλης. Γενικά στην αγροτική Ελλάδα ονομάζεται Αλωνάρης, Αλωνιστής, Αλωνιάτης ή Αλωνευτής γιατί τώρα γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών. Ο ήλιος καίει και η ζέστη είναι ανυπόφορη: «Κακό το χιόνι του Μαρτιού κι η κάψα του Αλωνάρη».

ThreshingCapture

Παραδοσιακό Αλώνισμα – Βαλτεσινίκο Αρκαδίας

Το αλώνισμα όμως δεν μπορεί να περιμένει. Ο καρπός πρέπει να αλωνιστεί, να λιχνιστεί και να αποθηκευτεί σε τσουβάλια που θα πάνε στο μύλο. Είναι η στιγμή της σοδειάς, της ανταμοιβής των κόπων. «Να ‘μουν γάτος το Γενάρη, ποντικός τον Αλωνάρη», λέει ο σοφός λαός μας.

Η Εκκλησία μας αυτό το μήνα έχει καθιερώσει να γιορτάζουν πολλοί άγιοι θεραπευτές και θαυματουργοί. Έτσι την 1η κιόλας του μηνός γιορτάζουν οι άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός, που ήταν γιατροί και γιάτρευαν δωρεάν, γι’ αυτό και πήραν το όνομα Ανάργυροι.
Στις 8, είναι γιορτή του μεγαλομάρτυρα Προκοπίου και οι αγρότες αποφεύγουν να κάνουν δουλειές υπακούοντας στην παλιά παροιμία: «Στ’ Αη-Προκόπη τη γιορτή, η δουλειά σου λιγοστή». Γιατί «καρπός αλωνισμένος του Αη-Προκόπη δεν προκόβει». Προκόβουν όμως τα κηπευτικά τη μέρα της γιορτής του κι έτσι, «Ο Προκόπης κόβει αγγούρια, κι η Αγιά Μαρίνα σύκα, κι Αη-Λιάς κόβει σταφύλια με καλάθια και μαντήλια».
Η Αγία Μαρίνα στις 17, μαραίνει τις αρρώστιες, τα ζωύφια που χαλάνε τα σπαρτά, μα και τους κακούς ανθρώπους. Παριστάνεται με ένα σφυρί να απειλεί ένα δαίμονα. Κοντά στην γιορτή της έχουν πλέον ωριμάσει τα σύκα και τα σταφύλια: «Της Αγιάς Μαρίνας σύκο και του Αη-Λιά σταφύλι, κι Αγιού Παντελεήμονα γεμάτο το μαντήλι», λένε στην Κρήτη.

Στις 20, η μεγάλη γιορτή του αγίου των βουνών του Προφήτη Ηλία, του Αη Λιά. Είναι ο άγιος λέει ο λαός, που κανονίζει τη βροχή, τη βροντή και τον κεραυνό. Τα εκκλησάκια του είναι χτισμένα πάνω στις κορφές των βουνών. Κάθε που αστράφτει και βροντά είναι ο Άγιος που κυνηγάει με το άρμα του το διάβολο και του ρίχνει κεραυνούς. Είναι φανερό πως ο Αη-Λιάς έχει υποκαταστήσει τον Ήλιο-Απόλλωνα των αρχαίων Ελλήνων. Για την ημέρα όμως του Αη-Λιά ο λαός μας λέει: «Όταν έρθει τ’ Αη-Λιά, βγαίνει λάδι η ελιά». επίσης του Αη-Λιά κάνουν μαντείες για τον καιρό. Παρατηρούν το μεσημέρι τον ουρανό και λένε: «Ουρανός καθαρός τ’ Αη-Λιά, χειμώνας μαλακός, ουρανός συννεφιασμένος, ο χειμώνας θυμωμένος».
Η γιορτή της Αγίας Παρασκευής τις 26, είναι η μεγαλύτερη λατρεία γυναικός μετά την Παναγία. Η αγία είναι προστάτης των ματιών, γι’ αυτό και το λαϊκό: «Που πηγαίνουν οι στραβοί; στην Αγιά Παρασκευή». Οι εκκλησίες της και τα πανηγύρια της είναι πάμπολα σ’ όλη την Ελλάδα και έχουν μεγάλη προσέλευση γιατί έχουν σχεδόν τελειώσει οι αγροτικές δουλειές. Είναι όμως και σκληρή τιμωρός σε όσους δεν τηρούν την αργία της.
Την επομένη, στις 27, ένας άλλος άγιος θεραπευτής γιατρός κι αυτός, ο Άγιος Παντελεήμονας, θεραπεύει με κάθε τρόπο, ιδίως με το αγίασμα του. Είναι ανάμεσα στους αγαπητούς αγίους του λαού μας κι από τους πιο οικείους. Σ’ αυτόν βρίσκουν καταφύγιο για κάθε αρρώστια, μα πιο πολύ οι ανάπηροι: «Κουτσοί, στραβοί, στον Άγιο Παντελεήμονα», λέει η παροιμία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Σελίδες

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 1 ακόμα follower

Αρχείο

Ιουλίου 2016
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Φεβ.   Απρ. »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Blogs I Follow

diademy

Blog Stats

  • 1,902 hits
The Citron Review

Poetry Creative Nonfiction Micro Fiction Flash Fiction

The Storyteller

Christos Sbokos' edition

Delitrium

The dizzying euphoria you get from inhaling just a bit too much of that "new book" smell.

Yiannis Nanos

Visual Artist

Αρέσει σε %d bloggers: